راهنمای جامع کشت سبزیجات با لیکا

نظام مهندسی یار

Nezammohandesiyar.ir

 

راهنمای جامع کشت سبزیجات با لیکا

گوجه‌فرنگی | خیار | فلفل | بادمجان | کاهو | ریحان | نعناع

لیکا تک — بستر گیاهی حرفه‌ای — ۱۰ لیتر

نکات مهم قبل از شروع — بخوانید!

لیکا برای سبزیجات متفاوت‌تر از گیاهان آپارتمانی عمل می‌کند. سبزیجات میوه‌دار (گوجه، خیار، فلفل، بادمجان) نیاز به EC بالاتر، نور بیشتر و حمایت مکانیکی دارند. سبزیجات برگی (کاهو، ریحان، نعناع) آسان‌تر بوده و برای شروع مناسب‌ترند.

 

 

گوجه‌فرنگی یکی از پرکارترین سبزیجات هیدروپونیک دنیاست. در لیکا رشد خوبی دارد اما نیاز به نور ۱۴–۱۶ ساعت (ترجیحاً لامپ رشد)، تیک‌بندی ساقه، و مدیریت دقیق EC در مراحل مختلف رشد دارد. گوجه‌های چری (Cherry Tomato) برای کشت خانگی در لیکا بسیار مناسب‌تر از گوجه‌های درشت هستند.

◆ نیازهای اصلی گیاه

◆ آیا لیکا برای این گیاه مناسب است؟

لیکا برای گوجه‌فرنگی هیدروپونیک مناسب است — اما این گیاه "بیشترین نیاز" را در این گروه دارد. ریشه‌های قوی گوجه در لیکا اکسیژن کافی دریافت می‌کنند. خطر پوسیدگی ریشه که در خاک مرطوب شایع است در لیکا کاهش می‌یابد. مهم‌ترین چالش: نور کافی. بدون ۱۴ ساعت نور قوی، گوجه در لیکا میوه نمی‌دهد.

◆ مقایسه لیکا با سایر بسترها

◆ روش کشت با لیکا — گام‌به‌گام

▸ روش لیکا در Dutch Bucket (بهترین روش برای گوجه)

• از گلدان ۱۵–۲۰ لیتری (حداقل ۳۰cm عمق) استفاده کنید

• گلدان داخلی با سوراخ + مخزن بیرونی بدون سوراخ

• بذر را در کوب راک‌وول یا اسفنج کشت داده تا جوانه بزند

• نشاء را پس از ۱۰–۱۴ روز (۲ برگ واقعی) به لیکا منتقل کنید

• EC شروع: ۱.۲ — به تدریج تا ۲.۵ در فاز میوه‌دهی افزایش دهید

• تیک‌بندی اجباری: از ابتدا برای ساقه حمایت قائل شوید

• شاخه‌های جانبی (پاجوش) را کوتاه کنید — فقط ۱–۲ ساقه اصلی

◆ برنامه آبیاری / مدیریت محلول (فصل به فصل)

◆ برنامه کوددهی و مدیریت EC/pH

گوجه به کود دو مرحله‌ای نیاز دارد. فاز رشد (Grow): NPK با نیتروژن بالا — EC: 2.0–2.5. فاز گل‌دهی/میوه (Bloom): پتاسیم بالا — EC: 2.5–3.5. pH: 5.5–6.5. کلسیم و منیزیم ضروری هستند — بدون آن‌ها پوسیدگی انتهای میوه (Blossom End Rot) رخ می‌دهد. هر ۱۰ روز لیکا را فلاش کنید.

◆ مشکلات رایج و راه‌حل

◆ برداشت و استفاده مجدد از لیکا

پس از برداشت گوجه، لیکا را از ریشه‌های ضخیم جدا کنید. در محلول هیپوکلریت ۱٪ یک ساعت خیس کنید، بشویید، در آفتاب خشک کنید. به‌دلیل EC بالا، فلاش کامل با آب RO یا مقطر قبل از استفاده مجدد توصیه می‌شود.

 

خیار یکی از سریع‌ترین سبزیجات هیدروپونیک است — در شرایط مناسب، ۵۰–۶۵ روز تا برداشت. لیانای بالارونده خیار به تیک‌بندی و راهنمایی ساقه نیاز دارد. خیار گرچه آب‌خواه به نظر می‌رسد، اما دقیقاً به pH و EC صحیح حساس است و در صورت کاهش EC، میوه‌های کج و معوج تولید می‌کند.

◆ نیازهای اصلی گیاه

◆ آیا لیکا برای این گیاه مناسب است؟

خیار در لیکا خوب رشد می‌کند. ریشه‌های خیار آب‌دوست هستند و سیستم مخزن لیکا رطوبت ثابتی فراهم می‌کند. مهم‌ترین نکته: خیار بیشترین pH حساسیت را دارد — باید pH دقیقاً بین ۵.۵ تا ۶.۰ نگه داشته شود. کمبود کلسیم با pH بالاتر از ۶.۲ بسیار رایج است.

◆ مقایسه لیکا با سایر بسترها

◆ روش کشت با لیکا — گام‌به‌گام

▸ کشت خیار در لیکا — از بذر تا برداشت

• بذر را در اسفنج یا راک‌وول خیس‌شده در دمای ۲۵–۲۸ درجه جوانه بزنید

• پس از ۷–۱۰ روز (دو برگ واقعی)، نشاء را به گلدان لیکا منتقل کنید

• گلدان حداقل ۱۵ لیتر — خیار ریشه گستر است

• از همان روز اول چوب تیک یا سیم‌کشی برای هدایت رشد نصب کنید

• EC را از ۱.۰ شروع کنید و هر هفته ۰.۲ افزایش دهید تا به ۲.۰ برسید

• برگ‌های پایین را هر هفته حذف کنید تا هوا جریان داشته باشد

• خیار بوش‌دار (Bush Cucumber) برای فضای محدود مناسب‌تر است

◆ برنامه آبیاری / مدیریت محلول (فصل به فصل)

◆ برنامه کوددهی و مدیریت EC/pH

خیار به کود دو فازی نیاز دارد: فاز رشد (Grow): نیتروژن بالا. فاز میوه (Bloom): پتاسیم بالا. EC: ۱.۸–۲.۲ متوسط دوره. pH: ۵.۵–۶.۰ — مهم‌ترین پارامتر خیار. کلسیم: ۱۸۰–۲۲۰ ppm. هر ۱۰ روز فلاش با آب خالص. کمبود کلسیم = پوسیدگی انتهای میوه (Blossom End Rot).

◆ مشکلات رایج و راه‌حل

◆ برداشت و استفاده مجدد از لیکا

مشابه گوجه — فلاش کامل با آب مقطر ضروری است چون خیار EC بالایی مصرف کرده. ضدعفونی با هیپوکلریت ۱٪ + شستشو کامل.

 

فلفل (چه دلمه‌ای چه تند) یکی از بهترین سبزیجات برای هیدروپونیک است و در لیکا رشد عالی دارد. اما باید صبور باشید — فلفل کندرشدتر از گوجه است و تا برداشت ۷۰–۹۰ روز زمان نیاز دارد. فلفل تند با EC بالاتر، تندتر و قوی‌تر می‌شود — این یک واکنش فیزیولوژیک علمی است.

◆ نیازهای اصلی گیاه

◆ آیا لیکا برای این گیاه مناسب است؟

فلفل در لیکا یکی از بهترین عملکردها را دارد. ریشه‌های متوسط فلفل به خوبی در محیط هوادار لیکا رشد می‌کنند. مزیت مهم: فلفل تند با افزایش EC و کاهش آبیاری، تندتر می‌شود — چیزی که در لیکا به‌راحتی قابل کنترل است.

◆ مقایسه لیکا با سایر بسترها

◆ روش کشت با لیکا — گام‌به‌گام

▸ کشت فلفل در لیکا — از نشاء تا میوه

• از نشاء آماده یا بذر جوانه‌زده در اسفنج شروع کنید

• نشاء ۱۵–۲۰ سانتی‌متری را به گلدان ۱۰–۱۵ لیتری لیکا منتقل کنید

• EC شروع: ۱.۲ — به تدریج تا ۲.۰–۲.۵ افزایش دهید

• برای فلفل تند‌تر: EC را به ۳.۰–۳.۵ برسانید و آبیاری را کاهش دهید (کمی استرس آبی = تندتر)

• تیک‌بندی برای ارقام بلند — اکثر فلفل‌های خانگی نیاز به تیک ندارند

• گرده‌افشانی: در فضای بسته، روزانه گل‌ها را آرام تکان دهید یا با بادبزن کوچک هوا بزنید

◆ برنامه آبیاری / مدیریت محلول (فصل به فصل)

◆ برنامه کوددهی و مدیریت EC/pH

فلفل به پتاسیم بالا در فاز میوه نیاز دارد. فاز رشد: NPK با N بالا — EC: 1.5–2.0. فاز گل و میوه: NPK با K بالا — EC: 2.0–3.0. pH: 5.8–6.8. کلسیم و بور برای گل‌دهی مهم هستند. فلفل تند: EC: 2.5–3.5 در فاز میوه برای حداکثر تندی.

◆ مشکلات رایج و راه‌حل

◆ برداشت و استفاده مجدد از لیکا

لیکا بعد از فلفل خوب قابل استفاده مجدد است. ریشه‌ها را جدا کنید، با سرکه ۱۰٪ ضدعفونی کنید، بشویید.

 

بادمجان گیاهی گرمادوست با دوره رشد طولانی است. در هیدروپونیک و لیکا خوب عمل می‌کند — در واقع بادمجان‌های هیدروپونیک شیرین‌تر و نرم‌تر از خاکی هستند. اما به صبر نیاز دارید: از نشاء تا برداشت اول ۶۵–۸۵ روز. بادمجان بلند (Black Beauty) و بادمجان ژاپنی برای لیکا مناسب‌تر هستند.

◆ نیازهای اصلی گیاه

◆ آیا لیکا برای این گیاه مناسب است؟

بادمجان در لیکا عالی است. بادمجان مستعد پوسیدگی ریشه در خاک مرطوب است — لیکا این مشکل را حل می‌کند. ریشه‌های متوسط و سریع‌رشد بادمجان به خوبی در محیط هوادار لیکا تطبیق می‌یابند. EC بالاتر در فاز میوه‌دهی، میوه‌های درشت‌تر و گوشتی‌تر تولید می‌کند.

◆ مقایسه لیکا با سایر بسترها

◆ روش کشت با لیکا — گام‌به‌گام

▸ کشت بادمجان در لیکا

• نشاء ۱۵–۲۰ سانتی‌متری (۴–۵ برگ واقعی) را تهیه کنید

• گلدان حداقل ۱۵–۲۰ لیتری — بادمجان بزرگ می‌شود

• ریشه‌ها را از خاک کاملاً پاک کنید

• EC شروع: ۱.۵ — در فاز میوه به ۲.۵–۳.۵ برسانید

• تیک‌بندی برای ارقام بلند ضروری است — بادمجان سنگین می‌شود

• گرده‌افشانی: در فضای بسته، گل‌ها را روزانه تکان دهید

◆ برنامه آبیاری / مدیریت محلول (فصل به فصل)

◆ برنامه کوددهی و مدیریت EC/pH

مشابه فلفل و گوجه: دو فاز کود. فاز رشد: N بالا. فاز میوه: K بالا. EC: ۲.۵–۳.۵. pH: ۵.۵–۶.۵. بادمجان به آهن (Fe) حساس است — کمبود آهن در pH بالا شایع است. از کود با میکروالمان کامل استفاده کنید.

◆ مشکلات رایج و راه‌حل

◆ برداشت و استفاده مجدد از لیکا

لیکا بعد از بادمجان نیاز به ضدعفونی قوی دارد. با هیپوکلریت ۱٪ خیس کنید، بشویید، در آفتاب خشک کنید.

 

کاهو بهترین سبزی برای شروع کشت هیدروپونیک در خانه است. رشد سریع (۳۵–۵۰ روز)، نیاز به نور کمتر نسبت به گیاهان میوه‌دار، و EC پایین — همه اینها کاهو را ایده‌آل می‌کنند. انواع کاهو برای هیدروپونیک: Butterhead، Romaine، Oak Leaf و کاهوی فرانسوی.

◆ نیازهای اصلی گیاه

◆ آیا لیکا برای این گیاه مناسب است؟

کاهو در لیکا عالی است. کاهو ریشه‌های سطحی و ظریف دارد که با لیکا ریز یا متوسط خوب هستند. مزیت بزرگ لیکا برای کاهو: رطوبت ثابت — کاهو از تناوب خشکی و رطوبت کیفیت خوبی ندارد. با لیکا و سیستم مخزن، رطوبت ثابت است و کاهو برگ‌های ترد و آبدار تولید می‌کند.

◆ مقایسه لیکا با سایر بسترها

◆ روش کشت با لیکا — گام‌به‌گام

▸ روش کراتکی (Kratky) با لیکا — ساده‌ترین روش

• یک ظرف نیمه‌تاریک (۵–۱۰ لیتر) بگیرید

• بذر کاهو را در اسفنج یا پلاگ کشت کشت دهید

• پس از جوانه‌زنی، پلاگ را در گلدان لیکا قرار دهید

• محلول کودی EC: 1.2 تا ۲/۳ ارتفاع مخزن پر کنید

• بگذارید مخزن به‌تدریج خالی شود — نیازی به تعویض مداوم نیست

• فاصله بین گیاهان: ۱۵–۲۰ سانتی‌متر

▸ کشت مستقیم از بذر

• بذر را مستقیم روی لیکا مرطوب بکارید

• در دمای ۱۸–۲۲ درجه در ۳–۵ روز جوانه می‌زند

• یکی از آسان‌ترین روش‌های شروع کشت هیدروپونیک

◆ برنامه آبیاری / مدیریت محلول (فصل به فصل)

◆ برنامه کوددهی و مدیریت EC/pH

کاهو نیاز ساده‌ای دارد: کود برگی با N بالا. EC: ۱.۲–۲.۰. pH: ۵.۵–۶.۵. کمپلکس ساده‌ای از کود هیدروپونیک کافی است — نیازی به کود دو فازی ندارد. کاهو به نیتروژن خوب جواب می‌دهد. هر ۲ هفته محلول را کامل تعویض کنید.

◆ مشکلات رایج و راه‌حل

◆ برداشت و استفاده مجدد از لیکا

لیکا بعد از کاهو به راحتی قابل استفاده مجدد است. ریشه‌های ظریف را پاک کنید، با سرکه ۱۰٪ بشویید، آبکشی کنید.

 

ریحان از بهترین گیاهان برای شروع هیدروپونیک خانگی است. در ۲۸–۴۰ روز قابل برداشت، نیاز به EC پایین، و با نور معمول پنجره (جنوبی) نیز کشت می‌شود — هرچند با لامپ رشد نتایج بهتری دارد. ریحان هیدروپونیک خوش‌طعم‌تر از خاکی است — تحقیقات نشان می‌دهد ترکیبات معطر در شرایط کنترل‌شده قوی‌تر می‌شوند.

◆ نیازهای اصلی گیاه

◆ آیا لیکا برای این گیاه مناسب است؟

ریحان در لیکا عالی رشد می‌کند. ریشه‌های متوسط و سریع‌رشد ریحان به خوبی با لیکا سازگار می‌شوند. نکته مهم: EC بالاتر از ۱.۶ باعث می‌شود ریحان مزه نعناع‌مانند پیدا کند — این تغییر فیزیولوژیک واقعی است. برای حفظ طعم اصیل ریحان، EC را بین ۱.۰–۱.۴ نگه دارید.

◆ مقایسه لیکا با سایر بسترها

◆ روش کشت با لیکا — گام‌به‌گام

▸ کشت ریحان از قلمه یا بذر در لیکا

• قلمه ۱۰ سانتی‌متری ریحان را در آب ساده ۷–۱۰ روز ریشه‌دار کنید

• پس از ریشه ۲–۳ سانتی‌متری، مستقیم به لیکا منتقل کنید

• یا: بذر را روی لیکا مرطوب بکارید — در ۴–۷ روز جوانه می‌زند

• گلدان کوچک ۲–۵ لیتری کافی است

• EC: 1.0–1.4 — بیشتر از این طعم ریحان تغییر می‌کند

• برداشت: وقتی گیاه ۱۵–۲۰ سانتی‌متر شد، از بالا ببرید

• هرگز گل‌ها را روی ریحان نگذارید باز شوند — برگ‌ها تلخ می‌شوند

◆ برنامه آبیاری / مدیریت محلول (فصل به فصل)

◆ برنامه کوددهی و مدیریت EC/pH

ریحان نیاز ساده دارد: کود N بالا برای رشد برگ. EC: ۱.۰–۱.۴. pH: ۵.۸–۶.۵. هر ۲ هفته محلول را تعویض کنید. ریحان از شستشو و تعویض منظم محلول بسیار سود می‌برد. کمبود نیتروژن = رنگ‌پریدگی برگ.

◆ مشکلات رایج و راه‌حل

◆ برداشت و استفاده مجدد از لیکا

لیکا بعد از ریحان به راحتی قابل استفاده مجدد است. ریشه‌های ظریف ریحان به لیکا می‌چسبند — با ملایمت جدا کنید، بشویید.

 

نعناع ساده‌ترین گیاه برای شروع کشت در لیکا است. رشد خیلی سریع (۲۵–۳۵ روز)، مقاومت بالا، قابل رشد با نور کم، و قادر به رشد در آب ساده — برای لیکا که شرایط بهتری فراهم می‌کند عالی است. هشدار: نعناع ریشه‌های افشان و تهاجمی دارد — اگر چند گیاه کنار هم کشت می‌کنید، نعناع را جدا نگه دارید.

◆ نیازهای اصلی گیاه

◆ آیا لیکا برای این گیاه مناسب است؟

نعناع در لیکا خیلی خوب است. ریشه‌های جانبی (Stolon) نعناع به سرعت لیکا را پُر می‌کنند. نعناع حتی در آب ساده رشد می‌کند، پس در لیکا با کود مناسب عالی عمل می‌کند. مزیت مهم: در لیکا می‌توان ریشه‌های نعناع را کنترل کرد و از پخش بیش از حد جلوگیری کرد.

◆ مقایسه لیکا با سایر بسترها

◆ روش کشت با لیکا — گام‌به‌گام

▸ کشت نعناع در لیکا — از ساقه تا گیاه

• یک ساقه ۱۰–۱۵ سانتی‌متری با ۲–۳ گره بگیرید

• برگ‌های پایین را بردارید

• در آب ساده ۵–۷ روز ریشه‌دار کنید (نعناع خیلی سریع ریشه می‌دهد)

• مستقیم به لیکا منتقل کنید

• EC: 1.2–1.5 — نعناع به کود کمی نیاز دارد

• هر ۳–۴ هفته برداشت کنید و گیاه را کوتاه نگه دارید

• اگر چند نعناع دارید، گلدان‌ها را جدا نگه دارید

◆ برنامه آبیاری / مدیریت محلول (فصل به فصل)

◆ برنامه کوددهی و مدیریت EC/pH

نعناع نیاز کمی به کود دارد. کود N بالا برای رشد برگ. EC: ۱.۲–۲.۰. pH: ۶.۰–۷.۰ (بالاتر از بقیه گیاهان). هر ۲–۳ هفته تعویض محلول. نعناع حتی با آب معمولی + کمی کود مایع رشد می‌کند.

◆ مشکلات رایج و راه‌حل

◆ برداشت و استفاده مجدد از لیکا

نعناع ریشه‌های جانبی (Stolon) زیادی دارد که به لیکا می‌چسبند — با صبر جدا کنید. بشویید و مجدداً استفاده کنید.

 

◆ جدول کلیدواژه‌های کامل

▸ دسته ۱: تخصصی

▸ دسته ۲: عامیانه (مشتریانی که لیکا نمی‌شناسند)

 

◆ FAQ Schema — ۵ سوال رایج